Hristiyanlar Tevrat’ı Kabul Eder Mi?
Bursa’da, tarihi bir caminin avlusunda arkadaşlarımla sohbet ederken, birden Hristiyanların Tevrat’ı kabul edip etmedikleri konusu açıldı. Aslında, bu soruyu hep merak etmişimdir ama tam olarak cevabını da bilmediğimi fark ettim. Tevrat, Yahudi dininin kutsal kitabı olarak bilinirken, Hristiyanlık için bu kitap nasıl bir anlam taşıyor? Hristiyanlar Tevrat’ı kabul eder mi? Küresel bir bakış açısıyla ve Türkiye’deki durumu göz önünde bulundurarak, bu soruya biraz ışık tutmaya çalışalım.
Tevrat ve Kutsal Kitap: Ortak Temeller
Öncelikle, Tevrat nedir, onu bir netleştirelim. Tevrat, Yahudi inancının temelini oluşturan beş kitaplık kutsal bir metinler bütünüdür ve Eski Ahit’in ilk beş kitabını kapsar. Bu kitaplar, Yahudi halkının Tanrı ile olan ilişkisini, yasalarını ve tarihini anlatan yazılardır. Hristiyanlıkta ise, Tevrat’a benzer metinler “Eski Ahit” adı altında kabul edilir. Hristiyanlar, Eski Ahit’in Tanrı’nın insanlara gönderdiği ilk vahiyler olduğunu düşünürler, ancak Hristiyanlık, esasen Tevrat’tan sonra gelen İncil’e dayanır.
Hristiyanların kabul ettiği Eski Ahit, Yahudi Tevrat’ı ile büyük bir örtüşmeye sahiptir. Yani, bir bakıma Hristiyanlar da Tevrat’taki metinlere ve öğretilere büyük ölçüde saygı gösterir. Ama burada önemli bir fark var: Hristiyanlar, Eski Ahit’i sadece bir tarihsel arka plan olarak değil, aynı zamanda İncil’in Tanrı’nın tamamlayıcı mesajının öncesindeki bir aşama olarak kabul ederler.
Hristiyanlar Tevrat’ı Kabul Eder Mi? Küresel Perspektif
Hristiyanlık dünyasında, özellikle Katolikler, Ortodokslar ve Protestanlar arasında bazı farklılıklar olsa da, hepsi Eski Ahit’i kabul eder. Katolikler ve Ortodokslar, Eski Ahit’i esasen Tevrat’ı kapsayan ve bir takım ek metinleri içeren bir kitap olarak kabul ederler. Protestanlar ise, Tevrat’ı daha sade bir şekilde kabul eder ve bazı kitapları daha az kutsal sayarlar. Yani küresel açıdan bakıldığında, Hristiyanlar Tevrat’ı tamamen reddetmezler, ancak onun önemi ve kutsallığı, Hristiyan inancında farklılık gösterir.
Katolik ve Ortodoks inançlarında, Tevrat ve diğer Eski Ahit kitapları, Hristiyanlığın temel taşlarını oluşturur. Hristiyanlık, Eski Ahit’in Yahudi halkına gönderilen bir mesaj olduğunu kabul etmekle birlikte, İncil’in ise Tanrı’nın nihai mesajı olduğuna inanır. Bu nedenle, Hristiyanlar için Tevrat, bir temel olarak kalırken, İncil bu temel üzerinde şekillenen yeni bir öğretiyi temsil eder.
Protestanlarda ise Tevrat, diğer Eski Ahit kitaplarıyla birlikte kutsal kabul edilir ancak Hristiyanlar, bu kitapları bazen daha tarihsel bir bağlamda ve Tanrı’nın yeni mesajı olarak İncil’i merkez alarak değerlendirirler. Protestanlıkta, Eski Ahit’teki yasaların, Hristiyanlık için geçerli olmadığı görüşü yaygındır.
Türkiye’de Hristiyanlar ve Tevrat
Türkiye’de, Hristiyanlık çoğunlukla azınlık bir inanç olarak kabul edilir. Hristiyanların, özellikle farklı mezheplerden gelenlerin, Tevrat’a yaklaşımları da, küresel yaklaşımlara benzer. Ancak Türkiye’de Hristiyanlığın temel inançlarını anlamaya çalışan birisi için, bu konu biraz daha karmaşıklaşabilir. Çünkü burada hem farklı mezhepler hem de dini eğitim ve kültürün etkisi devreye giriyor.
Mesela, Türkiye’deki Ermeni Ortodoksları, Tevrat’ı ve diğer Eski Ahit kitaplarını kabul ederler. Ancak bununla birlikte, İncil’i Tanrı’nın tamamlayıcı mesajı olarak görürler. Katolikler de benzer bir yaklaşım sergiler ve Tevrat’ı kabul ettikleri gibi, İncil’i Tanrı’nın nihai vahyi olarak kabul ederler. Türkiye’deki Protestan Hristiyanlar ise, genellikle Eski Ahit’i ve Tevrat’ı daha az vurgularlar ve İncil’e odaklanırlar.
Türkiye’deki Hristiyanlar, Tevrat’ı kabul etseler de, bu kabul, genellikle bir tarihsel metin olarak kalır. Çünkü, Türkiye’de Hristiyanlık daha çok batılı bir inanç sistemi üzerinden algılanır ve burada İncil’in öğretileri, Tevrat’tan çok daha ön plana çıkar.
Kültürel Farklılıklar ve Tevrat’ın Yeri
Kültürel açıdan, Türkiye ile Batı’daki Hristiyanlık arasındaki farklar, Tevrat’ın kabul edilme biçiminde de kendini gösteriyor. Batı’da Hristiyanlar, Tevrat’ı dini bir öğreti olarak kabul ederken, Türkiye’de çoğu zaman daha çok bir tarihi ve kültürel miras olarak görülüyor. Batı’da, özellikle Protestanlar arasında, Eski Ahit’in yasalarının geçerliliği tartışmaya açıktır, ancak Türkiye’deki Hristiyanlar için Tevrat, genellikle İncil’in temellerini oluşturduğu için önemli bir metin olarak kalır.
Yani, Türkiye’deki Hristiyanlar, Tevrat’ı kabul etseler de, ona verilen önemin Batı’daki Hristiyanlara göre daha farklı olduğunu söylemek mümkün. Bunun yanında, Türkiye’de Hristiyanlar, çoğunlukla İncil’i merkezi bir öğreti olarak kabul ederler ve Tevrat’a sadece bir temel metin olarak yaklaşırlar.
Sonuç
Hristiyanlar Tevrat’ı kabul eder mi sorusunun cevabı, hem küresel hem de yerel perspektiften ele alındığında karmaşık bir hal alıyor. Küresel ölçekte, Hristiyanlar Eski Ahit’i ve Tevrat’ı kutsal kabul ederler, ancak genellikle İncil’in Tanrı’nın nihai mesajı olduğunu düşünürler. Türkiye’de ise, Hristiyanlar Tevrat’ı kabul ederler, ancak bu kabul daha çok bir tarihi ve kültürel miras olarak kalır. Sonuçta, Hristiyanlar için Tevrat, Hristiyanlığın temellerinden biri olmakla birlikte, İncil’e göre daha ikinci planda kalan bir öğreti olarak kabul edilir.