Kategori: Makaleler

Define Nerelere Gömülür? Define Arayışı: Uçuk Bir Hayal mi, Gerçek Bir Fırsat mı? Bir define haritası bulduğunda ne hissedersin? Hızla kalp atışlarının arttığını, maceraya atılmak için can attığını, ama bir yandan da her şeyin bir tür yalan gibi hissettirdiğini kabul eder misin? Hadi bunu netleştirelim: define arayışı, aslında bir kaçış mı yoksa gerçek bir kazanç fırsatı mı? Haydi, İzmir sokaklarında yürürken, bu soruları kafamızda gezdirerek, bir define çılgınlığına doğru dalalım. Ama önce şu soruyu sormadan geçemeyeceğim: Define nerelere gömülür? Kabul edelim, çoğumuzun kafasında bir define haritası ya da gizli bir hazineyi bulmak, tarih boyunca hep romantize edilmiş bir hayaldir. Ama…

O Eski Buzdolabının Hikâyesi: Bir Ayın Elektrik Tüketimi O Günü Hatırlıyorum… Kayseri’nin soğuk kış günlerinden birinde, annemle babam yıllar sonra eski buzdolabını değiştirmeye karar verdiler. Evdeki tüm yenilikler, önce büyük bir heyecan, sonra ise bir tuhaflık hissiyle gelir. Ama o gün, akşam saatlerinde, evin içindeki o eski buzdolabının gürültüsüyle uyanmam beni farklı bir şekilde etkilemişti. O cihaz, yıllar boyunca bize hizmet etmiş, ama artık elveda demeye karar vermişti. Annem “Artık buzdolabı değişecek,” dediğinde, içimde bir tuhaflık hissettim. Yani, sadece eski bir cihaz değil, evdeki bir parça geçmişi kaybediyordum. Fakat, içimde bir umut vardı. Bu yeni buzdolabı daha tasarruflu olacak, faturalarımız…

Ankara Hangi Dilleri Konuşuyor? Şehri Bir Dil Deryası Gibi Keşfetmek Benim için Ankara, sadece bir başkent değil, aynı zamanda farklı dillerin, kültürlerin, hatta insan hikâyelerinin buluştuğu bir yer. 25 yaşında bir ekonomist olarak, yıllardır bu şehirde yaşıyorum ve hem verilerle uğraşırken hem de sokakta karşılaştığım insanlarla etkileşimde bulunduğumda, her dilin ve aksanın ne kadar önemli bir rol oynadığını fark ettim. Ankara, Türkiye’nin kalbi olmasının yanı sıra, aynı zamanda çok dilli ve çok kültürlü bir yapıyı barındırıyor. Peki, bu şehri ziyaret ettiğinizde, ya da burada yaşarken, hangi dillerin konuşulduğunu tam olarak biliyor musunuz? Hadi gelin, bu şehri keşfetmeye başlayalım. Türkçe: Ankara’nın…

14 Yaşında Kıl Alınır Mı? Geleceğe Dönük Bir Bakış Her yaştan insanın, vücudunun farklı dönemlerinde karşılaştığı zorluklardan biri de kuşkusuz kıl alma meselesidir. Ergenlik dönemine girdiğimizde, vücutta değişimlerle birlikte bu konuda da yeni sorular başlar: “14 yaşında kıl alınır mı?” Hadi gelin, bu soruya cevap vermeden önce, biraz geleceğe dönük bir bakış açısıyla düşünelim. Ergenlik dönemi, vücut üzerinde birçok değişikliğin yaşandığı, hormonların aktif olduğu ve kimlik arayışının hız kazandığı bir dönemdir. Ancak şimdi, 14 yaşındaki birinin kıl alma meselesi, sadece fiziksel bir değişim değil; aynı zamanda toplumsal, psikolojik ve hatta gelecekteki ilişkilerimizi şekillendiren bir unsur haline gelebilir. 14 Yaşında Kıl…

Emziğin Ağızdan Düşmemesi İçin Ne Yapmalı? Evet, emzik konusu… Kimilerine göre bebeklerin hayatını kurtaran mucizevi bir nesne, kimilerine göreyse, her yere düşen, her yeri kirleten, sonra tekrar ağzına sokmaya çalışan bir nesne! Yani bu emzik meselesi, ne yazık ki hayatın en “gözle görülür” ve “yanlış anlaşılabilir” tartışmalarından biri. Şimdi, bu konuya girmeden önce açıkça belirtmek gerek: Emzik sadece bebekler için değil, aynı zamanda ebeveynlerin “hayatta kalma” aracı da olabilir. Ancak o kadar çok kafa karıştırıcı öneri ve teknoloji var ki, emziğin ağızdan düşmemesi için ne yapılacağına dair ciddi bir kafa karışıklığı yaşanıyor. Peki, doğru cevap nedir? Emzik: Yararlı mı, Zararlı…

Kafestekiler Filmi Üzerinden Felsefi Bir Okuma Düşünelim: Eğer bir gün tüm seçimlerimizden, özgür irademizden ve hatta kim olduğumuzu belirleyen temel koşullardan mahrum kalsaydık, bu durum bizi hâlâ insan yapar mıydı? Bu soruyu kafamızda döndürürken, “Kafestekiler” filmi karşımıza çıkar. Film, yüzeyde bir dramatik hikâyeyi anlatıyor olsa da, derin bir felsefi sorgulamaya davet ediyor: Etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden, insan doğası ve özgürlüğün sınırları üzerine düşündürüyor. 1. Etik Perspektif: Doğru, Yanlış ve Sorumluluk Etik, felsefenin temel dallarından biri olarak doğru ve yanlışın sınırlarını inceler. “Kafestekiler” filminde karakterler, sıkışmışlık ve çaresizlik içinde karar vermek zorunda kalırlar. Bu durum, bizi çağdaş etik tartışmalarına taşır:…

Aşağıdaki yazı, “Hilal olayı nedir?” sorusunu edebiyatî bir kavrayışla ele alan kapsamlı bir metindir. Burada doğrudan tek bir tarihî olaydan söz etmekten ziyade, “hilal”i—ve halk dilindeki “olay” çağrışımlarını—bir edebî sembol, anlatı nesnesi ve kültürel motif olarak tartışıyoruz. Eğer siz bu kavramı başka bir özel tarihî olay bağlamında sormak istiyorsanız, bunu belirtirseniz o perspektife göre yeniden ele alabilirim. Kelimelerin Gücüyle Başlayan Bir Yolculuk Bir kelime bazen gökyüzündeki bir şekli değil, yüzyıllar boyunca insanın düşünce, duygu ve tahayyül evrimini temsil eder. “Hilal olayı” ifadesi kendi başına sabit bir tarihî vaka olmayabilir; ancak edebiyatın dönüştürücü gücüyle bakıldığında hilal, pek çok anlatıda dramatik kırılma…

Giriş: Güç ve Toplumsal Dayanıklılık Üzerine Düşünceler Toplumsal düzeni anlamaya çalışırken, bazen fiziksel dünyadan metaforlar alırız. Higroskopisite, yani bir maddenin ortam nemini çekme ve tutma yeteneği, basit bir kimyasal özellik gibi görünse de, siyaset bilimi perspektifinde dikkat çekici bir metafor sunar. Bir toplumun ya da siyasi kurumun “higroskopik” davranışı, çevresel baskılara ve halk taleplerine nasıl duyarlı olduğunu düşündüğümüzde, iktidarın elastikiyeti, meşruiyeti ve yurttaş katılımı üzerine yeni sorular açar. Peki bir devlet, bir kurum veya bir ideoloji, çevresel ve toplumsal değişimlere ne ölçüde higroskopik davranır? Bu yazıda, higroskopisite kavramını metaforik bir araç olarak kullanarak, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi bağlamında…

Atatürk Mahalle Mektebine Gittikten Sonra Hangi Okula Gitmiştir? Atatürk’ün eğitim hayatı, her ne kadar Cumhuriyetin kurucusunun mücadelesini anlamak için çok önemli bir anahtar olsa da, bu konu üzerine yapılacak yorumlar çoğu zaman sıradan bir tarihin ötesine geçemiyor. Atatürk, Mahalle Mektebi’nde başladığı eğitim hayatına, zamanla Osmanlı İmparatorluğu’nun en prestijli okullarından biri olan Selanik Askeri Rüştiyesi ile devam etti. Bu yazıda, Atatürk’ün bu okul serüvenini cesurca inceleyecek, özellikle eğitim sistemine dair bazı eleştirilerimi dile getireceğim. Hadi başlayalım, çünkü bence bu konu üzerinde düşünmemiz ve sorgulamamız gereken çok şey var. Mahalle Mektebi’nden Selanik Askeri Rüştiyesi’ne: Başlangıçta Ne Var? Evet, Mahalle Mektebi… Çocukların eğitimine,…

Heves Hangi Dil? Felsefenin Üç Perspektifiyle Bir Yolculuk Gün batımında sahilde yürürken, birden kendinize “Neden bu yürüyüşü yapıyorum?” diye sorabilirsiniz. Bu soruda sadece bir rutin hareketin arkasındaki motivasyon yoktur; aynı zamanda insan olmanın, seçim yapmanın ve anlam aramanın felsefi derinliği yatar. Heves, çoğumuzun günlük yaşamda fark etmeden deneyimlediği bir his, bir iç dürtü, bir yönelimdir. Peki, “heves hangi dil?” sorusunu felsefi açıdan ele alırsak, etik, epistemoloji ve ontoloji çerçevesinde ne anlam kazanır? Bu yazıda, heves kavramını bu üç perspektiften inceleyecek; farklı filozofların yorumlarını karşılaştıracak ve çağdaş tartışmalara ışık tutacağız. Her bölümde hem kişisel gözlemler hem de güncel örneklerle konuyu derinleştireceğiz.…