Newmacy’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda ABD’ye çalışmak için nasıl gidebilirim konusunu sade ve net bir dille anlatıyoruz.
Amerika Birleşik Devletleri’ne çalışmak amacıyla gitme düşüncesi, yalnızca başka bir ülkede iş bulma isteği değil, aynı zamanda daha iyi yaşam koşulları arayışının da bir parçasıdır. Tarihe baktığımızda insanların ekonomik fırsatlar, güvenli bir gelecek ve mesleki gelişim için ülkeler arasında hareket ettiğini görüyoruz. ABD’ye çalışma amacıyla göç etmek de geçmişten günümüze uzanan bu büyük toplumsal hareketliliğin önemli örneklerinden biridir.
Peki, ABD’ye çalışmak için nasıl gidilebilir? Hangi çalışma vizeleri kullanılabilir, işveren desteği nasıl alınır ve Türkiye’den başvuru süreci nasıl ilerler? Bu soruların yanıtlarını tarihsel gelişmelerle birlikte incelemek, günümüzdeki göç sistemini daha iyi anlamayı sağlar.
19. yüzyılda ABD, sanayileşme ve ekonomik büyüme sayesinde dünyanın farklı bölgelerinden göçmen çeken ülkelerden biri hâline geldi. Avrupa’dan gelen milyonlarca insan fabrikalarda, demiryolu inşaatlarında, tarımda ve madencilikte çalışmak üzere Amerika’ya yerleşti.
Bu dönemde göç politikaları bugünkü kadar sistematik değildi. Ancak ekonomik ihtiyaçlar ile göçmenlerin çalışma arzusu arasında güçlü bir ilişki bulunuyordu.
20. yüzyılda ABD, göç politikalarını daha kapsamlı biçimde düzenlemeye başladı. Özellikle 1924 Göç Yasası, ülkeye kabul edilen göçmenlerin sayısını ve kaynak ülkelerini etkileyen önemli bir dönüm noktası oldu.
1965 Göç ve Vatandaşlık Yasası ise ülkeye göçte ulusal köken kotalarının kaldırılması ve aile birleşimi ile mesleki niteliklerin daha fazla önem kazanması açısından yeni bir dönem başlattı.
1965 tarihli düzenleme, ABD’nin göç politikasında önemli bir yapısal değişim yarattı. Günümüzdeki mesleki göç ve çalışma vizesi sisteminin gelişimini anlamak için bu tarih önemli bir başlangıç noktasıdır.
Teknoloji, sağlık, mühendislik ve finans sektörlerinin büyümesiyle ABD’nin yabancı çalışanlara yönelik ihtiyacı farklı bir boyut kazandı. Özellikle nitelikli çalışanların ülkeye kabul edilmesi, çalışma vizesi sisteminin önemli unsurlarından biri hâline geldi.
ABD’de çalışmak isteyen yabancıların öncelikle kendilerine uygun vize kategorisini belirlemesi gerekir. Turist vizesiyle ABD’ye gitmek, ülkede yasal olarak çalışma hakkı vermez. Çalışma amacıyla uygun vize veya göçmenlik statüsünün alınması zorunludur.
H-1B vizesi, belirli bir uzmanlık alanında eğitim ve mesleki yeterlilik gerektiren işler için kullanılır. Yazılım mühendisliği, bilgisayar bilimleri, mühendislik, finans ve bazı sağlık meslekleri bu kapsamda değerlendirilebilir.
Başlıca şartları şunlardır:
– ABD’de faaliyet gösteren bir işverenden iş teklifi almak.
– İşin uzmanlık gerektiren bir pozisyon olması.
– Gerekli eğitim ve mesleki yeterlilik şartlarını karşılamak.
– İşverenin gerekli göçmenlik başvurularını yapması.
H-1B başvurularında yıllık kontenjan ve seçim kuralları bulunur. Bazı işverenler ve kurumlar kontenjan muafiyetinden yararlanabilir.
H-2A vizesi, ABD’deki geçici veya mevsimlik tarım işlerinde çalışmak isteyen yabancılar içindir.
H-2B vizesi ise tarım dışındaki geçici işlerde kullanılabilir. Otelcilik, turizm, peyzaj ve bazı sezonluk hizmet işleri bu kategoriye örnek gösterilebilir.
Bu vizelerde işverenin yabancı çalışan ihtiyacını ve ilgili yasal koşulları karşılaması gerekir.
Türkiye’de uluslararası faaliyet gösteren bir şirkette çalışan kişiler için L-1 vizesi değerlendirilebilir.
Şirketin ABD’deki bağlı kuruluşuna, şubesine veya uygun ilişkili işletmesine yönetici, idareci ya da özel uzmanlık bilgisine sahip çalışan transfer edilebilir.
Bilim, sanat, eğitim, iş dünyası veya spor alanlarında olağanüstü yetenek ve başarı gösteren kişiler O-1 vizesine başvurabilir.
Bu kategoride kişinin uluslararası veya ulusal düzeyde tanınan başarılarını belgelerle ortaya koyması beklenir.
ABD’de uzun süreli yaşamak ve çalışmak isteyenler için EB-2 ve EB-3 kategorileri önemlidir.
– EB-2: İleri derecede eğitim veya belirli alanlarda olağanüstü yetkinlik gerektiren başvurular içindir.
– EB-3: Nitelikli çalışanlar, lisans gerektiren meslek sahipleri ve belirli koşullardaki diğer çalışanları kapsar.
Bu kategorilerde çoğunlukla ABD’li bir işverenin sponsorluğu gerekir. Ancak EB-2 kapsamında ulusal çıkar muafiyeti (NIW) gibi bazı istisnalar da bulunmaktadır.
Türkiye’den ABD’ye çalışmak amacıyla gitmek isteyenlerin izlemesi gereken süreç, seçilen vize türüne göre değişir.
İlk olarak ABD’deki iş piyasasını incelemek gerekir. Özellikle uluslararası çalışanlara sponsor olabilecek işverenlerin ilanları araştırılmalıdır.
İş aramak için kullanılabilecek platformlar arasında şunlar bulunur:
– LinkedIn Jobs
– Indeed
– USAJOBS
– CareerOneStop
Her iş ilanının yabancı çalışanlara sponsorluk sunduğu düşünülmemelidir. Başvuru öncesinde işverenin bu konudaki politikası kontrol edilmelidir.
ABD’deki iş başvurularında İngilizce hazırlanmış, anlaşılır ve mesleki başarıları öne çıkaran bir özgeçmiş önemlidir.
Eğitim bilgileri, iş deneyimi, sertifikalar ve teknik beceriler açık şekilde belirtilmelidir. Gerektiğinde diploma ve mesleki yeterlilik belgelerinin İngilizce tercümeleri hazırlanmalıdır.
Uygun bir iş bulunduğunda işverenle çalışma vizesi konusunda görüşülmelidir. H-1B ve EB-3 gibi kategorilerde işverenin üstlendiği işlemler başvurunun temel parçalarındandır.
İşverenin gerekli işlemleri tamamlamasının ardından vize türüne göre DS-160 veya göçmen vizesi başvuru prosedürleri uygulanır. Konsolosluk görüşmesi, gerekli belgeler ve ücretler ilgili kategoriye göre değişir.
ABD’nin resmî vize ve göçmenlik kaynakları şunlardır:
– ABD Dışişleri Bakanlığı – Vize İşlemleri
– USCIS – ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri
– ABD Çalışma Bakanlığı
ABD’nin göç tarihini anlamak için yalnızca ekonomik gelişmelere değil, ülkenin kendisini nasıl tanımladığına da bakmak gerekir.
Emma Lazarus’un 1883 yılında yazdığı ve Özgürlük Heykeli’yle özdeşleşen şiirindeki şu ifade, Amerikan göç tarihinin sembollerinden biri olmuştur:
“Give me your tired, your poor, your huddled masses yearning to breathe free.”
Bu sözler, özgürlük arayan göçmenlere yönelik tarihsel bir daveti simgeler. Ancak göç politikalarının her dönemde aynı ölçüde açık olmadığını da unutmamak gerekir.
Tarihçi Oscar Handlin, The Uprooted adlı eserinde göçün bireyler ve topluluklar üzerindeki etkilerini incelemiştir. Ronald Takaki ise A Different Mirror çalışmasında Amerika tarihini farklı göçmen ve etnik toplulukların deneyimleri üzerinden değerlendirmiştir.
ABD’ye çalışma amacıyla gitmek yalnızca vize almakla tamamlanan bir süreç değildir. Yaşam maliyetleri, sağlık sigortası, vergiler, konaklama ve çalışma koşulları da değerlendirilmelidir.
Özellikle şu konulara dikkat edilmelidir:
– Turist vizesiyle çalışmaya başlanmamalıdır.
– İş teklifi ve vize sponsorluğu birbirinden farklı konulardır.
– Her mesleğin ABD’de aynı diploma ve lisans şartlarına sahip olduğu düşünülmemelidir.
– Sağlık, hukuk ve eğitim gibi alanlarda ek mesleki yetkilendirme gerekebilir.
– İş bulma veya vize garantisi verdiğini söyleyen kişi ve kuruluşlara karşı dikkatli olunmalıdır.
– Vize koşulları ve başvuru ücretleri zaman içinde değişebileceğinden resmî kaynaklar kontrol edilmelidir.
19. yüzyılda Amerika’ya göç eden insanların önemli bir bölümü sanayileşmenin oluşturduğu iş gücü ihtiyacına cevap veriyordu. Günümüzde ise küreselleşme, teknoloji ve uzmanlaşma göç hareketlerinin niteliğini değiştirdi.
Eskiden demiryollarında, fabrikalarda ve tarım alanlarında çalışan göçmenlerin yerini bugün yazılım geliştiriciler, mühendisler, akademisyenler, sağlık çalışanları ve farklı sektörlerden uzmanlar da alıyor.
Ancak değişmeyen bir gerçek var: İnsanlar daha iyi bir gelecek arayışıyla ülkeler arasında hareket etmeye devam ediyor.
ABD’ye çalışmak için nasıl gidebilirim sorusunun tek bir cevabı bulunmuyor. Doğru yol; kişinin eğitimine, mesleğine, deneyimine, iş teklifine ve uzun vadeli hedeflerine göre belirleniyor.
Peki, ABD’ye çalışmak için gitmek isteyen biri açısından en önemli unsur hangisidir: İngilizce bilmek, mesleki deneyim kazanmak, işveren sponsorluğu bulmak veya doğru vize kategorisini seçmek? Bu sorunun cevabı, göç planının ne kadar gerçekçi ve sürdürülebilir olacağını da belirliyor.