Bekā Ne Demek? Allah’ın Sıfatları Üzerine Küresel ve Yerel Bir Bakış
Düşünsene, bir kavram var, kulağa ne kadar derin, ne kadar kadim geliyor… İşte o kavramlardan biri de Bekā. Bu kavram, hem Allah’ın sıfatları arasında yer alır hem de içinde çok büyük bir anlam taşır. Bekā, bir şeyin varlığını sürdürmesi, sonsuz olması, değişmeden ve yok olmadan devam etmesi anlamına gelir. Bir nevi “ebedîlik” ya da “daimi varlık” diyebiliriz. Yani, Allah’ın mutlak varlık sıfatlarından biridir. Peki, Bekā ne demek tam olarak, dünya çapında nasıl anlaşılır ve Türkiye’de nasıl bir yer bulur?
Ben Bursa’da yaşayan, dünyayı takip etmeyi seven biri olarak, bu soruyu hem küresel açıdan hem de yerel perspektiften bakarak ele almak istiyorum. Gel, derinlere inelim ve Bekā’nın ne anlama geldiğini keşfedelim.
Bekā: Sonsuz Varlığın Tanımı
Allah’ın Sıfatlarında Bekā
İslam’da Allah’ın sıfatları, O’nun yüceliğini, büyüklüğünü ve mutlak gücünü anlamamıza yardımcı olur. Bekā, Allah’ın mutlak varlık ve sonsuzluk sıfatlarından biridir. Varlıkta ebedîlik, başka bir deyişle sonsuz yaşam, sadece Allah’a ait bir özelliktir. İslam’a göre, Allah varlığını kendi iradesiyle sürdürür ve yaratıkları için de sürekliliği sağlar. Bu, Allah’ın sıfatlarından biri olan Bekā sayesinde mümkün olur.
Bekā’nın anlamı, çok basit bir şekilde şöyle özetlenebilir: Allah varlıkla birlikte, zamanla ve mekânla sınırlı değildir. Yani Bekā, Allah’ın varlığının hiçbir şekilde sona ermeyeceği, O’nun ebedî olduğu anlamına gelir. Bu sıfat, Allah’ın diğer sıfatlarıyla birlikte, O’nun sınırsız gücünü, bilgeliğini ve kudretini de anlamamıza katkı sağlar.
İslam’da Bekā: Sonsuzluk ve Değişmezlik
Bununla birlikte, Bekā kavramı İslam’daki diğer sıfatlarla da yakından ilişkilidir. Mesela, Azaliyet (başlangıcı olmayanlık) ve Ebediyet (sonu olmayanlık) de Allah’ın özellikleri arasında sayılabilir. Allah, her zaman vardı ve her zaman da var olacaktır. Bu sonsuzluk hali, O’nun dışındaki her şeyin geçici ve sınırlı olduğunu gösterir. Bekā ile birlikte, O’nun varlığının başlangıcı ve sonu yoktur. Bu nedenle, Allah’ın varlık sıfatları Bekā kavramıyla tamamlanmış olur.
Küresel Perspektiften Bekā’nın Anlamı
Farklı Kültürlerde Sonsuzluk Anlayışı
Dünya genelindeki farklı inanç sistemlerine baktığımızda, sonsuzluk veya ebedîlik kavramının İslam’daki gibi net bir şekilde ifade edilmediğini görürüz. Örneğin, Batı’daki Hristiyanlık ve Yahudilikte de Allah’ın sonsuzluğu vurgulanır ancak bu sonsuzluk daha çok bir vahiy ile ortaya çıkar. Bekā, İslam’ın benzersiz sıfatlarından biri olarak, özellikle Allah’ın varlığının sürekli ve değişmez olduğunu ifade eder. Bu durum, Batı’daki tanrı anlayışlarından farklı bir bakış açısı sunar.
Hinduzm’da da sonsuzluk bir tema olarak karşımıza çıkar. Ancak burada da tanrıların ebedî varlıkları farklı bir biçimde ifade edilir. Bekā kavramı, İslam’a özgü bir sonsuzluk anlayışıdır ve bir nevi Allah’ın varlık ve kudretine dair yapılan en yüksek tanımlamalardan biridir.
Çin’de Sonsuzluk ve Daoizm
Çin’in Daoizm geleneğinde de, evrenin döngüsü ve değişmezliği önemli bir yer tutar. Ancak burada da Allah’a, Dao denilen bir kuvvetle karşılık verilir ve bu da sonsuz bir varlık olarak kabul edilir. Fakat Daoizm, İslam’daki gibi Bekā’yı, kişisel bir varlık olarak tanımlamaz. Bu da Bekā kavramını daha özgül bir şekilde tanımladığımızda, farklı kültürlerin dinamiklerinin ne kadar farklı işlediğini gösteriyor.
Türkiye’de Bekā ve Ahlak
Türkiye’de Bekā Anlayışı: Klasik ve Modern Yaklaşımlar
Türkiye’de Bekā kavramı, İslam inancının hâkim olduğu bir toplumda, aslında her birey için net bir şekilde kabul edilen bir anlayıştır. Ancak günümüz Türkiye’sinde, özellikle şehirleşen ve modernleşen toplumlardaki insanlarda bu kavrama dair farklı düşünceler olabilir. Bekā; genelde dinî eğitim alan ve dini yaşamaya özen gösteren kişiler için Allah’ın mutlak sıfatlarıyla bir bütün olarak kabul edilirken, bazı modern kesimler için bu kavram sadece tarihî ve kültürel bir arka plan olarak kalabilir.
Düşünsene, Bursa gibi bir şehirde yaşamayı bir tarafa bırak, İstanbul’a gittiğinde ya da İzmir gibi büyük şehirlerde karşılaştığında, insanlar çok daha farklı bir yaşam tarzı benimseyebiliyor. Şehirde yaşayan bir insan, bazen Allah’ın Bekā sıfatını, doğrudan imanıyla ilişkili bir biçimde anlamaktan çok, sadece “geleneksel bir değer” olarak kabul edebiliyor. Yine de, dini hassasiyeti olan bir insan için, Bekā, Allah’ın mutlak varlık sıfatlarının başında gelir.
Bekā ve Günümüz Sorunları
Şimdi, Bekā’yı düşünürken aslında şunu da sormak gerekiyor: Eğer Allah’ın varlığı sonsuz ve değişmezse, o zaman biz insanlar, geçici varlıklarımızla nasıl bir bağ kuruyoruz? Geçici olan bir dünyada, sonsuzluğa dair bir inanç, bizi daha sağlam ve huzurlu kılabilir mi? Bekā sıfatı, bir bakıma insanları bu geçici dünyadaki telaşlarından ve kaygılarından arındırabilir. İslam’daki ebedîlik anlayışı, insana, geçici olan dünyaya aşırı bağlanmama öğüdü verir.
Sonuç: Bekā Anlayışının Önemi
Sonuç olarak, Bekā, Allah’ın varlık sıfatlarının temel unsurlarından biridir ve hem yerel hem de küresel düzeyde büyük bir öneme sahiptir. İslam, Bekā sıfatıyla, insanlara Allah’ın sonsuz ve değişmez varlığını hatırlatırken, diğer din ve inanç sistemleri de benzer temalar etrafında şekillenir. Türkiye’de bu kavram, özellikle dini yaşamı benimseyenler için her zaman bir inanç kaynağı olmuştur. Ancak modern dünyada Bekā ve diğer dini kavramlar, insanların inanç biçimleriyle farklılıklar gösterebilir.
Her durumda, Bekā düşüncesi, insanın varoluşuna dair derin sorgulamalar yapmasına ve evrensel anlamda zamanla barışık olmasına yardımcı olabilir. Bu, belki de hepimizin ihtiyaç duyduğu bir şey: Sonsuzluğa dair bir huzur ve güven.